işsizliğin nedenleri
Ekonomi

İşsizliğin Nedenleri Nelerdir? İşsizlik Sorunu Nasıl Çözülür? İşsizliğin Sonuçları

Arkadaşlarınla Paylaş!

İşsizliğin nedenleri neler? İşsizliğin nedenleri ile ilgili bir çok neden sayabiliriz. İşsizliğin nedenlerinden bahsetmeden öncesinde işsizliğin ne olduğunu belirtmek gerekir. İşsizlik tanımlama yapılması gerekirse; ekonomik yapıya sahip toplumda bireyin iş bulmak istediği ve aktif olarak iş aradığı halde iş bulamaması olarak tanımlanabilir. Bu tanımı kapsayan faal nüfusun içinde bulunan 15-64 yaş arası kişilerdir.

İşsizliğin nedenleri nelerdir?

İşsizliğin nedenlerine bakacak olursak işsizliğin bir çok sebebi vardır, ülkede işsizlik incelenirken bu sebepler kendi arasında belli başlıklara ayrılarak sıralanır ve aşağıdaki şekildeki gibi incelenir.

A. Açık İssizlik

Açık işsizlik kişinin çalışma arzusuna bağlı olarak işsiz olması durumu olarak tanımlanmaktadır. Çalışmak isteyen ancak iş bulamayan kişinin işsizlik sebepleri kendi arasında 6 alanda incelenir.

1. Mevsimlik ( Dönemsel ) İşsizlik

Belli dönemlerde aktif olarak çalışan iş kollarının kalan dönemlerde mevsimden etkilenerek aktif iş yapamaması sebebiyle doğan işsizliktir.
Örneklendirmek gerekirse bir inşaat çalışanı yazın aktif olarak çalışırken kış döneminde işsiz kalması yahut havuz işletmesinin sahibinin kış ayında işsiz kalması örnek olarak verilebilir. Yaz turizmi ve kayak turizmi de dönemsel olarak var olan, kendi dönemlerini kapsayan zaman dilimi dışında ise işsizlik yaşayan sektörlerdir

2. Teknolojik İşsizlik

Özellikle makineleşmenin artmasıyla ortaya çıkan, insan iş gücünün azalıp teknolojik makinelerin insan iş gücünün yerini almasından dolayı insan iş gücüne azalan ihtiyaçla ortaya çıkan işsizliğin sebebine teknolojik işsizlik denir. Makineleşme ve teknolojik güçten yararlanmak zaman ve maliyet açısından fayda sağlayan bir gelişme olsa da ciddi bir işsizlik sebebi olduğu yadsınamaz.

Örnek vermek gerekirse öncesinde dokuma sektörü insan iş gücüyle devam ettirilirken makineleşmeler sayesinde hem teknolojik bir şekilde hem de daha hızlı bir şekilde yürütülüyor.
Dışarıdan bakıldığında teknolojik gelişmelerden faydalanmanın bir çok avantajı olsa da aynı zamanda işsizliğin ortaya çıkış sebebi olduğu ortadadır.

3.Yapısal (Bünyevi/Strüktürel) İşsizlik

Yapısal işsizlik dönemsel işsizlikle kıyaslandığında vade bakımından çok daha uzun süren işsizlik dönemini kapsamaktadır. Yapı bakımından uyuşmazlık olarak da incelenebilecek olan yapısal işsizliğin sebeplerinden bahsetmek gerekirse iş veren ile iş arayan arasındaki kriter farklılıklarından dolayı kişinin iş bulamaması yapısal işsizliktir. Örneklendirmek gerekirse; işveren üniversite mezunu bir çalışan ararken iş arayan kişinin Lise – ortaokul mezunu olması ve işverenin iş başvurusunu kabul edememesi örnek verilebilir.

İlginizi Çekebilir : Hangi Sektörde İşsizlik Oranı Yüksek?

Aynı zamanda kişinin mesleği ile yaşadığı coğrafi konumun uyuşmaması da yapısal bir işsizliktir. Balıkçılık ve deniz alanında eğitim görmüş, bu alanda uzmanlaşmış kişinin balıkçılık yapılmayan, deniz olmayan bir bölgede yaşıyor olması yapısal işsizliği doğurmaktadır.

4. Konjonktürel (Devri) İşsizlik

Konjontürel işsizlik konjonktür kelimesinden gelmektedir. Konjonktür kelime anlamı olarak ülkenin ekonomik durumuna yakından etki eden birbirleriyle etkileşerek ortaya çıkan durumların tümü olarak tanımlanabilir.

Konjonktürel işsizlikten bahsetmek gerekirse konjonktrüler işsizliğin ekonomik piyasa ile paralel bir bağlantısı söz konusudur. Ekonomik piyasanın ise bir dalgalanma süreci vardır. İlk aşama ekonomik canlılığı kapsar. İkinci dönem üst düzey yapıyı kapsarken üçüncü dönem durgunluk ve krizi kapsamaktadır. Ve son olarak daralmayla tamamlanan evre bir ekonomik piyasanın yaşam eğrisi olarak incelenebilir. Üçüncü evrede bahsi geçen durgunluk ve kriz dönemi akabinde gelen daralma evresi işsizliğin yoğun olarak ortaya çıktığı, sayının giderek arttığı evredir. Özetle sanayi ve kapitalist sistemin doğal bir sonucu olduğundan bahsedilebilir.

5. Arızi İşsizlik

Arızi işsizlik aslında çok sık yaşanan, bir çok kişinin yaşadığı bir işsizlik türüdür. Geçici bir işsizlik olmasıyla birlikte bireyin iş yerini yahut iş alanını değiştirmek üzere işinden ayrılması sonrası işsiz kaldığı dönemi kapsayan işsizlik türüdür.

Örneklendirmek gerekirse; X kişisinin çalıştığı manavdan markette çalışmak istemesi ve marketlere iş başvurusu yapmak istemesi sebebiyle mevcut işinden ayrıldığı andan başlayan ve yeni işine başlayana dek işsiz kaldığı dönemi kapsar. Arızi işsizlik aynı zamanda bir öğretmenin çalıştığı kurumda yaşadığı sıkıntılardan ötürü istifa edip başka okula geçmek istemesi ve yeni okulda göreve başladığı ana dek yaşadığı işsizliktir.

6. İradi Ve Gayri İradi İşsizlik

İradi işsizlik kişinin kendi iradesi ile işsiz olması durumu olarak tanımlanabilir. Bunun sebepleri; alabileceği ücretin çok üstünde hayali bir ücret beklentisi, daha kısa süreli ya da mevsimlik bir iş arzusu, yetersiz iş arama durumunda bulunmak, kendi kriterlerine uygun olmayan işte çalışmayı istemek gibi sebepler de iradi işsizliği doğuran sebepler olarak incelenmektedir.

Gayri İradi İşsizlik ise verilen cari ücreti kabul ettiği halde iş bulamaması olarak tanımlanmaktadır. Bu noktada birey iş arar, verilecek cari ücreti kabul eder, yapılacak işi de kabul eder ancak iş bulamaz ise bu gayri iradi işsizliğe verilecek bir örnek olabilir.

B. Gizli İşsizlik

Gizli işsizlik belgeler üzerinde çalışıyor olarak gözüken, işsiz sınıfında sayılmayan, üretime çok az yahut hiç katkı sağlamayan kişilerin bulunduğu sınıf olarak tanımlanabilir. Gizli işsizlik en çok tarım sektöründe gözlemleniyor olsa da yalnızca tarım sektörüne has bir durum olmamakla birlikte kamu kurumlarında da minimum düzeyde dahi olsa görülebilmektedir.

İşsizliğe Dair Çözüm Getirilebilecek Çözümler

Son dönemlerde çok fazla adını duyduğumuz, bir çok kişiye umut ışığı doğurmuş olan girişimciliktir. Kendilerine düşük faiz oranıyla verilebilecek krediler, girişimciliğin daha çok desteklenmesi ve ön planda tutulması işsizliğin azaltılmasını doğrudan ortadan kaldırmayacaktır elbette ancak işsizliğin azalmasına gerçek anlamda katkı sağlayacaktır.

Özel sektörlere devlet tarafından uygulanacak teşvikler de işsizliğin azaltılmasına fayda sağlayacaktır. Örneğin özel sektörde sosyal güvenlik primlerinin devlet tarafından ödenmesi özel sektöre devlet tarafından uygulanabilecek önemli bir teşviktir. Buna faiz oranlarını düşürmek de eklenebilir.

Mesleki eğitimlere daha fazla ağırlık verilmelidir. Piyasada mevcutta bulunan iş sahalarına uygun kişilerin eğitim almaları ve bu alanda istihdam sağlamalarına katkı da bulunulmalıdır. Bunlar tecrübeli çalışan arayan iş verenlerin izlenimini olumlu bir yöne çekerek hem çalışan olarak kişiyi kabul etmesini hem de bireyin iş sahibi olarak işsizliğini ortadan kaldırmasına fayda sağlayacaktır.

Yabancı yatırımcıların ülkemizde yatırım yapmasına olanak verilmeli, teşvik edici düzenlemeler arttırılmalı. Aynı zamanda Yatırımcıların/markaların ülkemize sıcak bakması sağlanmalıdır. Yabancı bir markanın/yatırımcıların ülkemizde yatırım yapması istihdam ihtiyacını arttıracak, böylelikle işsizlik sayısı o ölçüde azalacaktır.

Buna verilebilecek en önemli örnek 25 Mart 2019 tarihinde haberlerde duyurulan Nike markasının Ağrı ilimizde fabrika kuracağıdır. Ağrı’da fabrika kurma kararı alan Nike markası 5 bin kişilik istihdam oluşacağını belirtti. Bu şekilde yatırımlar hem ülkenin gelişimine hem de istihdam alanına büyük ölçüde yarar sağlamaktadır.

İlginizi Çekebilir : İşsizlik Nedir? Türkiye’de İşsizlik Oranı

İstihdam üzerinden alınan vergilerin ve primlerin düşürülmesi de işsizlik sorununun çözümlerinde önemli bir etkendir. Yurt dışında artan faiz oranları ülkemizi de doğrudan etkilediği için bize dönüşü ezcümle işsizlik olmaktadır. Faiz oranlarının mümkün mertebe dengede tutulması, düzenliliğin sağlanması işsizlik sorununu kontrol altına almaya büyük bir fayda sağlamaktadır. ABD’nin yükselttiği faiz oranlarının ülkemizdeki olumsuz etkisi örnek olarak verilebilir.

İşsizliğin ülkede tamamen ortadan kalkması elbette mümkün değildir. Ancak yukarıda bahsi geçen çözüm önerileri gibi desteklemeler artan işsizlik oranını azaltmaya, en azından durdurmaya ve işsizliğin artmasını engellemeye büyük ölçüde fayda sağlayacaktır.

C. İşsizliğin Sonuçları

İşsizlik sorunu giderek artan, sebepleri bir çok başlıkta incelenen sadece ülkemizin değil dünyanın genel bir sorunudur. Ancak işsizliğin işsiz olmak dışında bir çok etkisi mevcuttur. Bireysel ve toplumsal olarak iki başlığa ayrılabilecek olan işsizliğin sonuçları fazla gündeme getirilmeyen ancak bir o kadar da önemli bir durumdur.

Bireysel Sonuçlar.

1.İşsizlik kişinin bir zaman sonra öz güvenini yıkan, toplumda kendini gösterme gücünü kıran bir durumdur. Öz güven kaybı zamanla kişinin toplumdan silinmesine, içine kapanmasına ve psikolojik baskı altında hissetmesine sebep olmaktadır.

2. İşsizlik sebebiyle son dönemlerde gerçekleşen intiharların sayısında ciddi bir artış mevcuttur. İşsizliğin kişinin hayattan kopmasına, ruh sağlığını koruyamamasına etki etmesinin bir sonucu olan intihar önemli sonuçlardan bir tanesidir.

İlginizi Çekebilir : Türkiye’de İşsizlik Nasıl Azaltılır?

3.Kişide oluşan kişisel yetersizlik kaygısı aile ve toplumsal ilişkilerin etkilenmesine sebep olmaktadır.

4.İşsizliğin ailelerde yaşanan sorunlara yol açması, boşanmaların artması da son dönemlerde artan sonuçlar arasında yer almaktadır.

5.Bozulan ruh sağlığı ve içsel savaşlar sonucunda zararlı madde kullanımına başvurulması, kişinin kötü alışkanlıklar edilmesi de işsizlik dolayısıyla kişiye olumsuz olarak dönen sonuçlardandır.


Bu yazımda işsizliğin nedenleri ve işsizlik türlerine işsizliğin sonuçlarına yer verdim umarım ülkemizdeki işsizliğin nedenleri araştırılıp daha fazla iş olanağı açılır.

Arkadaşlarınla Paylaş!

10 Yorumlar

  • Cevapla
    biriktirdiklerim
    24 Nisan 2019 at 21:58

    öyle güzel bir konu ki bitmez üstünde ne kadar konuşsakta

    • Cevapla
      Gökhan TEKİN
      25 Nisan 2019 at 00:13

      Teşekkür ederim.
      Umarım ülkemizdeki işsizlik sorunu da bir an önce en aza iner.

  • Cevapla
    Ali Yatarkalkmaz
    26 Nisan 2019 at 10:34

    İşsizlik gerçekten günümüzün en büyük problemlerinden biri haline geldi. Okuarken bile gelecekte ne yapacağız diye düşünmek zorunda klaıyoruz.

    • Cevapla
      Gökhan TEKİN
      3 Mayıs 2019 at 13:34

      Kesinlikle…
      Umarım, yetkililer en kısa zamanda önlemler alırlar.

  • Cevapla
    Yusuf Yazgan
    6 Mayıs 2019 at 15:22

    İşsizlik konusunu anlatan harika bir yazı olmuş Gökhan ağabey.

    İşsizliği azaltmak için üretime dayalı iş yerleri ve fabrikalar kurmak gerekiyor. Günümüzde fabrikalar kurmak yerine elimizdeki fabrikaları da kaybediyoruz.

    Şunu da belirtmek istiyorum. İş verenlerin üzerindeki yükte çok fazla. Devlet, iş verenler için teşvikler çıkarmalı ki onlar da işçi alabilsinler.

    Bir kez daha teşekkür ederim Gökhan ağabey. Eline sağlık

    • Cevapla
      Gökhan TEKİN
      6 Mayıs 2019 at 21:25

      Teşekkür ederim Yusuf kardeşim.
      Evet, öncelikle üretim yapmak ve konuda çalışmalar yapmak çok önemli, iş verenin maliyetleri de azaltılmalı dediğin gibi çünkü işçinin, işverene maliyeti çok fazla.

  • Cevapla
    Ferhat
    7 Mayıs 2019 at 21:42

    İşsizlik maalesef ki ulkemizde çok fazla , işsizligi anlatan harika bir içerik olmuş elinize sağlık Gokhan bey.

    • Cevapla
      Gökhan TEKİN
      7 Mayıs 2019 at 22:47

      Teşekkür ederim.
      Evet maalesefki işsizlik ülkemizde çok fazla, çünkü üretime dayalı fabrikalarımız çok az.

  • Cevapla
    Mehmet
    9 Mayıs 2019 at 16:21

    Ülkemizdeki işsizlik sorunu maalesef ki çok fazla ve her geçen gün daha da kötüye doğru gidiyor maalesef. İşsizliğin sonucunda hırsızlık ve daha bir çok olayda artmakta. Umarım en yakın zamanda bu soruna köklü bir çözüm bulunur fakat bulunacağını da hiç sanmıyorum. Çünkü üretim yapan firmaların çoğu artık ya çalışmıyor yada özelleştirilmiş durumda. Devletimiz üretim tesislerinin çoğunu kapatmış durumda. İşsizlik sorunu hakkında çok detaylı ve çok faydalı bir yazı olmuş Gökhan bey. Elinize sağlık.

    • Cevapla
      Gökhan TEKİN
      10 Mayıs 2019 at 01:21

      Rica ederim.
      Evet ne yazık ki üretim olmadığı için işsizlik sorunu da bir hayli çoğaldı. İnşallah en yakın zamanda köklü bir çözüm bulunur.

Cevap Bırakın

E-POSTA ABONELİĞİ

Abone olarak yeni yazılarımdan haberdar olabilirsiniz.

Abone Olduğunuz İçin Teşekkür Ederim.

Bir Şeyler Yanlış Gitti Lütfen Tekrar Deneyin